η περίπολος Hawk έπεσε σε νάρκη

 

«Είπε νάρκη

«Νομίζω…»

Νάρκη…; ΝΑΡΚΗ;;;;;

Παγωμάρα… αμηχανία… δεν μπορεί να είπε νάρκη

Ασύρματος…

«UN Oum Dreyga – this is Eagle patrol – I copy mine accident? – over»

«Eagle patrol – this is UN Oum Dreyga – affirmative – over»

Affirmative…

Φλας, εικόνες πίσω από τα μάτια, χωρίς αρχή και μέση, μόνο τέλος, εικόνες σε γρήγορη κίνηση, τις έχεις ξαναδεί, σε εκπαιδευτικές διαλέξεις, σε βίντεο, μόνο που τώρα τα πρόσωπα σου είναι γνωστά, δεν μπορείς να τα διακρίνεις αλλά ξέρεις ότι τα γνωρίζεις

Κραυγές – κλείσε τον ήχο.

Σκέψου, σκέψου… Ποιοι ήταν στην περίπολο Hawk…; Ποιοι ήταν στο πρώτο αυτοκίνητο…;

Ο Antonio… O Antonio ήταν πρώτος οδηγός…

O Antonio… 

Όχι… όχι…

Κι άλλες εικόνες…

Άσχημες.

 

Πίσω στο φυλάκιο. «Κανένας τραυματίας.»

Καλό.

«Ήταν το δεύτερο αυτοκίνητο».

Το δεύτερο;

«Είναι όλοι καλά. Τους έχουν μαζέψει ήδη οι Μαροκινοί. Πάρε τον διευθυντή επιχειρήσεων, θέλει να σου μιλήσει.»

«Εμένα; Γιατί;»

Γυρίζει. Με κοιτάει.

«Γιατί είσαι διοικητεύων.»

 

Τώρα αυτό, αυτό, μου είχε διαφύγει τελείως…

 

Μιλάω στον ασύρματο με τον Antonio. Όλοι καλά. Ερχόμαστε φίλε.

Παίρνω τον διευθυντή επιχειρήσεων. Δεν το σηκώνει.

Παίρνω τον αξιωματικό υπηρεσίας στο αρχηγείο. Του αναφέρω την κατάσταση. «Ξεκινάμε σε πέντε να τους μαζέψουμε.»

Περίπολος ανάκτησης. Ο Yaser επικεφαλής. Εγώ νούμερο δύο.

Στην πύλη. Μαρσάρουμε μηχανές. Έλεγχος επικοινωνιών.

Ο τρελός από την αίθουσα υπηρεσίας επεμβαίνει στον ασύρματο.

«Πάρτε κυάλια.»

Ε;

«Πάρτε κυάλια.»

… κυάλια;;;

 

Είναι ωραίοι οι τρελοί. Απολαυστικοί στην παρέα. Πνευματώδεις. Ενίοτε ευρηματικοί και εφευρετικοί. Και στο λάθος τόπο και χρόνο, εντελώς επικίνδυνοι.

Η κατάσταση στον τόπο τού ατυχήματος μας είναι ξεκάθαρη. Τελείως ξεκάθαρη. Είναι όλοι ασφαλείς, έξω από τα αυτοκίνητα. Έχουν επιληφθεί οι Μαροκινοί στρατιώτες. Η νάρκη ήταν μόλις 10-20 μέτρα από την πύλη μιας μονάδας τους. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, απολύτως κανένας, να πάρουμε κυάλια.

Και όταν λέω απολύτως, είμαι απόλυτος.

 

Επικρατεί μια μικρή σύγχυση, μια αμηχανία και μια έρπουσα ενόχληση, και για την παρέμβαση και για το αντικείμενό της. Πριν προλάβει να εξελιχθεί, ο τρελός στέλνει έξω τον Νιγηριανό να μας δώσει τα κυάλια στο χέρι.

Ας είναι. Ξεκινάμε.

Περνάμε την πύλη. Ο Yaser, σύμφωνα με τις διαδικασίες, δίνει εντολή να γυρίσουμε στο κανάλι 2.

Ο τρελός ξαναχτυπά.

«Μην αλλάζετε κανάλι. Μείνετε στο κανάλι 7»

Ε;;;

Ο Yaser επιχειρεί να πει κάτι. Ο τρελός είναι ανένδοτος.

«Ακολουθήστε τις διαταγές μου. Μείνετε στο κανάλι 7

… διαταγές;;;

ΔΙΑΤΑΓΕΣ;;;

 Ποιος διάολο δίνει διαταγές εδώ και δεν το ξέρω;

Ο Yaser προσπαθεί να ξεμπλέξει. Λέει «roger», απρόθυμα. Μας ζητά να χρησιμοποιήσουμε τους φορητούς ασυρμάτους στο κανάλι 2 για την μεταξύ μας επικοινωνία.

Αλλά υπολογίζει χωρίς τον τρελό.

«Μην χρησιμοποιήσετε το κανάλι 2. Χρησιμοποιείστε μόνο το κανάλι 7.»

Yaser: «Σε άκουσα. Θα μείνουμε στο κανάλι 7, και θα έχουμε μόνο τους φορητούς ασυρμάτους στο κανάλι 2

«Αρνητικόν. Χρησιμοποιείστε μόνο το κανάλι 7

Η κατάσταση πάει να βγει εκτός ελέγχου. Ακούω τον Yaser στον ασύρματο, σχεδόν να κλαίει: «PLEASE… PLEASE… I can not contact MY patrol… PLEASE… Stop it…

«Ακολουθήστε τις διαταγές μου. Χρησιμοποιείστε μόνο το κανάλι 7

Ο Yaser ζητάει να σταματήσουμε: «Peacekeeping»

… αλλά με το χάος που έχει δημιουργήσει ο τρελός στον ασύρματο, κανείς από τους δυο μας στο δεύτερο αυτοκίνητο δεν το ακούει.

Έχω διαλέξει εκείνη τη στιγμή για να κάνω το γρήγορο οπτικό τσεκ στο αυτοκίνητο. Βλέπω ότι ο Nasir δεν έχει ανάψει τους προβολείς.

«Τους προβολείς σου».

«Ε;»

«Τους προβολείς σου. Άναψε τους προβολείς σου», του δείχνω με το χέρι στο ταμπλώ.

Ο Nasir σκύβει το κεφάλι στο ταμπλώ. Βλέπει ότι όντως οι προβολείς του είναι σβηστοί. Ψάχνει το διακόπτη. Τους ανάβει.

Για εκείνα τα τρία, τέσσερα δευτερόλεπτα, έχουμε και οι δύο τα μάτια μας στο ταμπλώ. Όταν τα σηκώνουμε πάλι, βλέπουμε το πρώτο αυτοκίνητο σταματημένο στα δέκα μέτρα μπροστά μας.

Ο Nasir δεν είναι ακριβώς οδηγάρα. Και κάνει εκείνο ακριβώς το λάθος που δεν είχα κάνει εγώ, όταν γυρίζαμε από το Laayoune.

Προσπαθεί να σταματήσει, πατώντας φρένο.

Νο… no

 

Πεντακόσια μέτρα από την πύλη του φυλακίου, το δεύτερο αυτοκίνητο τής περιπόλου ανάκτησης που έχει ξεκινήσει για τον τόπο τού ατυχήματος, τρακάρει με δύναμη πάνω στο πρώτο, και αχρηστεύεται…

 

Γυρίζουμε πίσω, παίρνουμε άλλο αυτοκίνητο, αλλάζουμε σύνθεση, μπαίνω οδηγός στο πρώτο αυτοκίνητο με τον Yaser, και ξεκινάμε πάλι.

Και ευτυχώς, σε εκείνα τα δύο-τρία λεπτά, δεν συναντάω τον τρελό…

 

Φτάνουμε στον τόπο τού ατυχήματος. Βλέπουμε το αμάξι.

Μια ομορφιά…

SDC10124

Είχαν τύχη βουνό. Αντιλήφθηκαν ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με το μέρος και έστριψαν το τιμόνι όλο αριστερά για να κάνουν μεταβολή. Η νάρκη ενεργοποιήθηκε από τον εμπρός αριστερό τροχό, και δεν έσκασε κάτω από το αυτοκίνητο, αλλά κανά μέτρο στα αριστερά.

«Έψαξα παντού για τη ζάντα», μου λέει ο Antonio. «Δεν τη βρήκα.»

Ναι. Μάλλον εξαϋλώθηκε. Ή μπήκε σε τροχιά…

 

Αφήνουμε το αμάξι να το φέρουν οι Μαροκινοί και γυρίζουμε πίσω.

Φτάνουμε στο φυλάκιο. Πρώτη μου δουλειά – παίρνω τα κυάλια και πάω στην αίθουσα υπηρεσίας. Ο τρελο-Ρώσος είναι στην πόρτα, καπνίζει και λέει αστειάκια.

“Του επιστρέφω τα κυάλια” δεν είναι ακριβώς η σωστή έκφραση. Μάλλον τον χτυπάω με τα κυάλια στο στήθος.

«Take your fuckin’ binoculars».

 Έκπληκτος. «Christos… wha-»

Κολλάω το δάχτυλό μου στη μούρη του, ανάμεσα στα μάτια.

«I have NOT finished with you». Σφιγμένα δόντια. Σφιγμένα χέρια.

Και ευτυχώς, ευτυχώς, δεν λέει τίποτα, και έτσι γλυτώνουμε και οι δύο – εκείνος από μια γροθιά στο σαγόνι και εγώ από το αεροδικείο.

 

Ούτε καν θυμάμαι πότε ήταν η τελευταία φορά που έφτασα τόσο κοντά στο να χτυπήσω άνθρωπο.

Πρέπει να πήγαινα γυμνάσιο…

Και δεν είναι τόσο τρελός, τελικά. Σοφά, πάρα πολύ σοφά, όλη την υπόλοιπη μέρα με αποφεύγει όπως ο διάολος το λιβάνι. Ρωτάει μόνο τον Yaser, «hey, γιατί τα έχει πάρει ο Christos μαζί μου;»

Είναι αυτό που λέμε έχω αντίληψη της κατάστασης

«Δεν ξέρω», λέει ο Yaser. «Γιατί έκανες μαλακία, ίσως;;;»

 

Ο Alvaro τον ήξερε από το Mijek. «Κάποια μέρα θα σου πώ για τον Ρώσο. Δεν είναι κακό παιδί, αλλά είναι τρελός. Εντελώς τρελός».

Δεν μου είπε ποτέ.

Λίγο αργότερα, οι Μαροκινοί φέρνουν το αμάξι στο φυλάκιο.

IMG_5520

Παρόλο που είναι Κυριακή, περιμένω ότι λόγω των ειδικών περιστάσεων θα έχουμε briefing. Αλλά ο διοικητής έχει άλλα σχέδια. «Όχι, δεν υπάρχει λόγος. Θα προχωρήσουμε με την καθαριότητα των εξωτερικών χώρων, όπως έχουμε προγραμματίσει.»

Και εκεί είμαστε, μετά το πρώτο ατύχημα με νάρκη εδώ και δεκαπέντε χρόνια, να περιφερόμαστε στο χώρο, πλαστικές σακούλες, γάντια, χαρούμενα παιδάκια που μαζεύουν γόπες και πλαστικά μπουκάλια, βγαλμένα από αφίσα του ΕΟΤ Καθαρές Θάλασσες – Καθαρές Ακτές

Yeah…

 

Briefing την επόμενη μέρα. Ξεκινάμε όπως πάντα. Σαν να μη συνέβη τίποτα…

«Yesterday, Hawk patrol visited Area 11A and B. Patrol leader under training, Major Davor…»

 Ήταν η πρώτη περιπολία τού Davor ως εκπαιδευόμενου επικεφαλής. Ανεβαίνει πάνω. Η φωνή του…

Δεν είναι ότι τρέμει – δεν τρέμει, αλλά, σε δυο, τρία σημεία, νομίζω ότι θα σπάσει…

«Έχασα 16 ανθρώπους στον πόλεμο… Και χτες παραλίγο να χάσω και άλλους δύο…»

 

Επιμένω να μην σκέφτομαι ότι ο Davor, όπως όλοι οι Κροάτες εδώ, έχουν πολεμήσει, είναι βετεράνοι τού Homeland War, όπως τον αποκαλούν… Ο Davor, o Enam, o Damir, o Boris… Θα περίμενε κανείς ίσως να έχουν μια έπαρση, ένα τουπέ – τι να μου πεις κι εσύ ρε φίλε από τη ζωή σου, εγώ έχω πολεμήσει. Δεν το έχουν. Ή αν το έχουν, το κρύβουν καλά.

Ο Davor είναι ίσως ο μοναδικός που έχει εμπειρία των Ηνωμένων Εθνών και από μέσα και από έξω. Μου έλεγε, κάποτε, πώς είχαν πιάσει επ’ αυτοφώρω Καναδούς κυανόκρανους να φυγαδεύουν Σέρβους στρατιώτες από περικυκλωμένους θύλακες στην Κράινα.

Και όταν τελείωσε ο πόλεμος, τον έστειλαν κυανόκρανο στο Κασμίρ.

Τώρα, εδώ, τον εκπαιδεύω, τον αξιολογώ

Γελοίο δεν ακούγεται; 

Χαρτογιακάς εκπαιδεύει βετεράνο, στο όριο της Νεκρής Ζώνης, λίγες μέρες πριν και λίγα χιλιόμετρα μακριά από μια έκρηξη νάρκης

Χαρτογιακάς εκπαιδεύει βετεράνο, στο όριο της Νεκρής Ζώνης, λίγες μέρες πριν και λίγα χιλιόμετρα μακριά από μια έκρηξη νάρκης

 O Boris έφτασε στην αποστολή λίγες μέρες μετά από μένα. Κάναμε παρέα, εκείνες τις πρώτες μέρες στο αρχηγείο, λόγω και του Damir. Για κάποιο λόγο με είχε συμπαθήσει…

«Πριν τον πόλεμο ήμουν δάσκαλος», μου είχε πει στην καφετέρια του αρχηγείου… «Κατατάχτηκα, όπως όλοι μας… Και μετά τον πόλεμο έμεινα…»

Ήταν από κείνες τις στιγμές που αισθάνεσαι κοντά στην πραγματικότητα, πολύ κοντά, σε εκείνη την αδιαμεσολάβητη, αδυσώπητη πραγματικότητα, που παίρνει δασκάλους από τα παιδιά και τα σχολεία, τους δίνει όπλα και τους στέλνει να πολεμήσουν, και εσύ αισθάνεσαι κάτι να κουνιέται στο στομάχι σου, ένα αδηφάγο ζώο, που πασχίζει να ανέβει στο στήθος, να περάσει από το λαιμό, να βγει στο στόμα, να θέσει τον αέρα σε κίνηση και να μεταμορφωθεί σε ήχο, σε λέξη:

«Σκότωσες;»

Αθώος ο αέρας, Walt Whitman; 

Απρίλιος 2009, νέοι στο αρχηγείο τής MINURSO, με τον Ali από την Υεμένη και τον Boris

Απρίλιος 2009, νέοι στο αρχηγείο τής MINURSO, με τον Ali από την Υεμένη και τον Boris

Το briefing συνεχίζεται. Έρχεται η σειρά μου.

«Επειδή, εκτός από το κατεστραμμένο 643, έχουμε έξω και το 636 τρακαρισμένο, θέλω να μοιραστώ μαζί σας τα γεγονότα που οδήγησαν σε αυτό το δεύτερο ατύχημα μέσα σε μία μέρα.»

Και κάθομαι εκεί και εξιστορώ τα γεγονότα, δεν φωνάζω αλλά δεν είμαι ήρεμος, και δεν απογειώνω τον Ρώσο, μάλλον τον εκτοξεύω, και είμαι αμείλικτος…

«Πιστεύεις ότι η περίπολος πρέπει να πάρει κυάλια; – Πολύ ωραία, γι’ αυτό έχουμε briefing πριν την περιπολία – το λες στο briefing. Έχεις λόγους να πιστεύεις ότι πρέπει να μείνουμε στο κανάλι 7; – Κανένα πρόβλημα, το λες στο briefing και το θέμα λύνεται εκεί. Αλλά όταν η περίπολος περνάει την πύλη – και θέλω να το ξεκαθαρίσω εδώ το θέμα για όλους – ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΛΕΟΝ ΕΝΑΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ, ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΟΛΟΥ!!! ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΛΛΟΣ!!!»

Τώρα φωνάζω.

Περιμένω ότι από στιγμή σε στιγμή ο διοικητής θα με σταματήσει – ΟΚ Christos, thank you, point taken. Είναι συνήθης –και σωστή– πρακτική σε τέτοιες περιπτώσεις, για να μην αφήνουμε τις καταστάσεις να οξύνονται. Αλλά ο Waseem με αφήνει.

Κι εγώ συνεχίζω.

«Η περίπολος ξεκίνησε και εσύ θέλεις να κάνεις υποδείξεις; Καλοδεχούμενες! Αλλά διαταγές; ΔΙΑΤΑΓΕΣ;;;;; Πολύ θα ήθελα να ακούσω ποιος σε εξουσιοδότησε να δώσεις διαταγές. Γιατί ο διοικητής ήταν στον τόπο του ατυχήματος, και εγώ δεν θυμάμαι να σου είπα τίποτα τέτοιο πριν φύγω – άσε που δεν χρησιμοποιούμε τον όρο διαταγές εδώ πέρα. Και, τέλος, υπάρχει ένας κανόνας, ένας πολύ απλός κανόνας· δεν προβλέπεται σε καμία επιχειρησιακή διαδικασία και δεν είναι γραμμένος σε κανένα εγχειρίδιο, μάλλον γιατί είναι εντελώς αυτονόητος: όταν ακούμε τον επικεφαλής να παρακαλάει στον ασύρματο – “PLEASE… PLEASE… I can not contact MY patrol… PLEASE… Stop it” – υπάρχει μία, μία και μοναδική γαμημένη σωστή ενέργεια ΚΑΙ ΚΑΜΙΑ ΑΛΛΗ!!!»

Break. Τρία δευτερόλεπτα. Δραματική ένταση. Δεν ακούγεται κιχ. Ρίχνω το σώμα μου πίσω στην καρέκλα. Παίρνω βαθιά ανάσα. Χαλαρώνω.

«Το βουλώνουμε…»

 

Το ημερολόγιο λέει Δευτέρα, 31 Αυγούστου.

* * *

Και μετά ήρθε ο Σεπτέμβριος, και καθάρισαν οι ουρανοί, και το λυκόφως άρχισε πάλι να σου κόβει την ανάσα, και εγώ να ανεβαίνω ξανά στο παρατηρητήριο, μετά από εβδομάδες…

Αλλά και αυτός ο δρόμος ήταν ναρκοθετημένος… Και η καρέκλα που έχω αφήσει στο παρατηρητήριο καταδικασμένη να πιάσει πάλι σκόνη…

SDC10147

Ευτυχώς που μου θύμισε να πάρω κυάλια...

Advertisements

September anywhere

25 Σεπτεμβρίου , 2009

Antonov-24B
Antonov-24B

Χρωστάω μια μπύρα στον Luciano. Εξαιτίας του αναγκάστηκα να σταματήσω ένα Antonov με αναμμένους κινητήρες, έτοιμο για απογείωση. Το ‘χω ξανακάνει. Αλλά τότε δεν ήταν μέσα ο στρατηγός.

«I ‘m sorry, captain…»

Νεύμα με το χέρι, no problem.

Ο Ουκρανός ναυτίλος με πιάνει φιλικά από τον ώμο:

«Έλα τώρα να σε δω πώς θα το εξηγήσεις στον μεγάλο…», χαμογελάει.

ΟΚ, φίλε, κοίτα με…

 

Ανεβαίνω στο χώρο επιβατών. Κάθεται στο τραπέζι. Αυτοκρατορική αταραξία. Απόγονος του Μεγάλου Χαν. Σχεδόν υπερόπτης.

«Τι συμβαίνει;».

Τηλεφώνημα από το αρχηγείο. Πέντε λεπτά πριν. Οι γιατροί πρέπει να μείνουν εδώ. Περιπολία με διανυκτέρευση. Εκτάκτως. Απόψε.

Κάτι χάνει από τα αγγλικά μου. Γυρίζει στον υπασπιστή του, ο οποίος του εξηγεί στα κινέζικα. Μετά πάλι σε μένα.

«Α. ΟΚ.»

Χαιρετάω και φεύγω.

Κατεβαίνοντας κοιτάω για τον Ουκρανό, αλλά δεν τον βλέπω πουθενά.

Απομακρύνομαι από το αεροπλάνο. Βάζει πάλι μπροστά. Ανάβω τσιγάρο. Σηκώνει σκόνη. Κοιτάω την έρημο.

Είναι Σεπτέμβριος.

 Δεν είναι υπέροχο;

 

P1070481